9 Haziran 2026 tarihinde, dünya enerji ticaretinin merkezi olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı’nda gözlemlenen gizemli bir trafik, dikkatleri üzerine çekiyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin arttığı bu dönemde, bazı ticari gemilerin normalde imkansız olan bir şekilde boğazı geçişi sağladığı ortaya çıktı. Bu durum, uluslararası denizcilik çevrelerinde önemli bir tartışma konusu haline gelmişken, Hürmüz Boğazı’nda yürütülen gizli askeri operasyonların varlığını gündeme getiriyor.
Boğazdaki fiili abluka ve güvenlik tehditlerine rağmen, bazı gemilerin geçiş imkanı bulması, bölgedeki gizli çalışmalarla ilgili yeni spekülasyonları beraberinde getiriyor. Diplomatik kaynaklar ve güvenlik uzmanlarına göre, boğazın yönetimi, taraflar arasındaki müzakerelerde devam eden en kritik anlaşmazlıklardan biri olmaya devam ediyor. Resmi görüşmelerde çözülemeyen sorunların, gizli askeri koordinasyonlar ve örtülü operasyonlar yoluyla aşılmaya çalışıldığı ifade ediliyor.
ABD, doğrudan eskort sağlamadan ticari gemilerin güvenli geçişini artırırken, İran belirli şartlar altında geçişlere engel olmaktan kaçındığını belirtiyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan ticari gemilerin, kullandıkları birçok navigasyon sistemini kapatmak zorunda kaldıkları için yavaş ilerlediğini vurguluyor. Elektronik sinyal yaymaktan kaçınan bu gemiler, yüksek hızda seyir yapmalarını sağlayan standart navigasyon cihazlarından yoksun kalıyor. Bu nedenle, kaptanlar ve mürettebat, ABD askeri unsurlarının sağladığı yönlendirme ve istihbarata güvenmek zorunda kalıyor.
İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) araştırmacısı Oral Toğa, “Savaşın başlangıcından bu yana trafik asla tamamen durmadı. İki ayrı geçiş rejimi mevcut; ABD kanalını kullanan gemiler, tespit edilmemek için otomatik tanımlama sistemlerini kapatıyor.” diyerek durumu özetliyor. ABD, Hürmüz Boğazı’nda havadan koruma sağladığı bir güney koridoru işletirken, İran geçişlerin Devrim Muhafızları’nın izniyle yapıldığını söyleyerek kuzey koridorunu denetliyor.
Son günlerde Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin yaklaşık yarısının İran limanlarından yüklenmesi, iki taraf arasında örtülü bir anlaşmanın varlığına işaret ediyor. Tahran, tam bir kapanıştan kaçınarak geçiş gelirleri elde ederken, Washington da petrol fiyatlarındaki dalgalanmayı ve olası bir küresel ekonomik durgunluğu önlemeye çalışıyor. Ancak, İran’ın aracılar üzerinden iletişimi durdurması ve boğazı kapatma tehdidi, bu durumun istikrarlı bir mutabakat değil, kırılgan bir denge olduğunu gösteriyor.
Telegraph’ta yer alan habere göre, Hudson Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı ve emekli ABD Donanması Komutanı Bryan Clark, ABD ordusunun son haftalarda günlük olarak dört ticari geminin geçişine destek verdiğini açıkladı. Clark, ABD güçlerinin sadece rehberlik sağlamakla kalmayıp, bölgedeki potansiyel tehditleri sürekli değerlendirdiğini belirtiyor.
